Trabzon ve Uzungöl'de 3 gün: Sümela, Ayasofya ve yaylalar

Şehrin batısında, denize bakan bir sırtta duran Ayasofya, bölgenin en tanınan Geç Bizans yapılarından biri. GoTürkiye, yüksek kasnaklı kubbesini ve üç yöndeki revaklarını öne çıkarır. Yapı 20. yüzyılın ortasında restore edilip uzun yıllar müze olarak ziyaret edildi; 2013'ten beri yeniden camidir ve freskler perde ve asma tavanla korunur. Bahçesinden denize doğru bakmak da ziyaretin bir parçası.

Şehrin yukarısında, Soğuksu'da ağaçlar arasındaki bu zarif köşk, GoTürkiye'ye göre 1900'lerin başında yazlık ev olarak yapıldı. Atatürk 1930'da burada kaldığı sırada mal varlığını Türk milletine bağışlama kararını verdi. Dönemin eşyalarıyla döşeli odalar ve bakımlı bahçe, erken Cumhuriyet yıllarının gündelik hayatına kısa bir pencere açar.

Merkeze dönünce önce Kemeraltı ve Bedesten çevresindeki tarihî çarşıda dolaşın; dar sokakları ve esnafıyla yaşayan bu bölge öğle yemeği ve yöresel ürün alışverişi için doğal bir mola. Ardından yürüme mesafesindeki Trabzon Müzesi'ne geçin. Müze, zengin bezemeli bir konak olan Kostaki Konağı'nda; bezemeli iç mekânı kadar, kentin arkeoloji ve etnografya birikimini bir arada görme fırsatı da sunar.

Şehrin ve denizin yukarıdan görüldüğü en bilinen manzara noktası Boztepe, şehir gününü kapatmak için doğru yer. Akşamüstü ışığında liman, kıyı yolu ve evlerle dolu yamaçlar tek bakışta önünüze serilir; gün batımında deniz kızıla döner. Burada bir çay içip yorgunluğunuzu atın, ertesi günün erken kalkışı için akşamı fazla uzatmayın.

Sümela'ya giden yol zaten bu vadiden geçer: sık ormanların kapladığı dik yamaçlar, vadinin dibinde akan dere ve yükseldikçe inceleşen sis. Parkın seyir terasları, manastırı vadinin bütünü içinde, kayaya yaslanmış hâlde görme fırsatı verir. Manastıra yürümeden önce bir terasta durup manzarayı izlemek, birazdan yürüyeceğiniz yolu da önceden göstermiş olur.

Sarp bir kaya yüzüne yaslanmış Sümela, vadinin ormanı ve sisiyle birlikte bölgenin en güçlü manzaralarından birini sunar. Araçla gelindikten sonra orman içinden bir patikayla yukarı yürünür; bu yürüyüş ziyaretin bir parçasıdır, çünkü manastır ağaçların arasından adım adım belirir. Kayanın içine ve önüne kurulmuş yapılar, yüzyıllar boyunca bu ıssız yamaçta süren bir manastır hayatını anlatır. Ziyaret, bir doğa gezisiyle birlikte düşünülmeli: acele etmeyin, patikanın sesini ve sessizliği de dinleyin.

Sümela dönüşünde, yol üzerindeki lokantalarda karalahana dolması ve kayganayla öğle yemeği yedikten sonra Hamsiköy'e uğrayın. Beş köyden oluşan bu yayla yerleşimi, adını taşıyan ve coğrafi işaretle tescilli sütlacıyla tanınır. Serin yayla havasında bir kâse sütlaç, Sümela gününü tatlı bir notla kapatır.

Dik, ormanlık yamaçların arasına sıkışmış Uzungöl, Karadeniz doğasını şehirden tek bir günübirlik geziyle görmenin en kolay yolu. GoTürkiye onu bir köy, yayla ve gezinti yeri olarak anar; çevresinde konuk evleri, küçük oteller ve alabalık restoranları, aynı zamanda bir ekoturizm merkezi. Gölün çevresinde yürümek sakin bir gezinti; yamaçlardan inen sis ve gün boyunca değişen ışık, manzarayı her saat farklı gösterir. Öğle yemeğini gölde yiyin, öğleden sonra yamaçlara biraz tırmanıp gölü yukarıdan görün.

Trabzon'a döndüğünüzde gezinin son akşamını sofrada geçirin. Hamsi, Trabzon mutfağının alamet-i farikası sayılır; tavada kızartılmış hamsiden hamsili pilava, hamsi kuşundan kaygana kadar onlarca tarifte karşınıza çıkar. Yanına mısır ekmeği ve karalahana çorbası söyleyin; tatlıya henüz denemediyseniz Hamsiköy sütlacı ya da Trabzon burmalısı yakışır.