Ayvalık ve Cunda'da 2 gün: Taksiyarhis, zeytinyağı ve ada sokakları

Güne Ayvalık'ın merkezinde, İsmetpaşa Mahallesi'ndeki Taksiyarhis Anıt Müzesi ile başlayın. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın kaydına göre burası Ayvalık'ın ilk kilisesidir ve üç dönem geçirmiştir: 15. yüzyılda küçük bir kilise olarak yapılmış, ikinci dönemde üç kubbeli, iki katlı bazilika planına kavuşmuştur. Bema üstündeki, Pavlus ile Petrus'un yapıyı Tanrı'ya sunduğu fresk ve güney girişin üstündeki 1753 tarihli yazıt bu döneme aittir. GoTürkiye ise yapının 1844'te neoklasik üslupta yeniden yapıldığını, Cumhuriyet döneminde uzun süre tütün deposu olarak kullanıldığını ve Bakanlığın restorasyonundan sonra 2013'te anıt müze olarak açıldığını aktarır. Dış cephedeki yerel sarımsak taşına, içerideki mermer işçiliğine ve tavanlardaki İncil sahnelerine dikkat edin; yapının akustiği nedeniyle burada konserler de düzenlenir.

Müzeden tarihî sokaklara yürüyün. GoTürkiye, Ayvalık'ın ibadet yapıları arasında Saatli Cami, Çınarlı Cami, Hamidiye Camii ve Hayrettin Paşa Camii'ni sayar; taş evlerle çevrili dar sokaklarda bu yapıları birbirine bağlayan kısa bir yürüyüş, kentin dokusunu anlamak için iyi bir yoldur. Çarşı çevresinde zeytinyağı ve zeytinyağlı ürünler satan dükkânlar dikkatinizi çekecektir; Ayvalık zeytinyağı menşe adıyla tescillidir. Perşembe günü geldiyseniz Fevzipaşa–Vehbibey semtinde kurulan pazarı da görebilirsiniz.

Öğleden önce Sakarya Mahallesi'ndeki Ayvalık Rahmi M. Koç Müzesi'ne geçin. Müze, tarihî bir zeytinyağı fabrikasında kurulmuş bir endüstri tarihi müzesidir; kentin zeytinyağıyla kurduğu ilişkiyi bir fabrika binasının içinde görmek, sabah gezdiğiniz çarşıdaki dükkânları da başka bir gözle okumanızı sağlar. Cunda'daki ikinci şubeyi ertesi gün göreceğiniz için iki müzeyi kapsayan kombine bilet seçeneğini sorabilirsiniz.

Öğle için merkezde kalın. GoTürkiye, Ayvalık zeytinyağını ve Ayvalık tostunu Balıkesir mutfağının öne çıkan tatları arasında sayar; zeytinyağlı sebze ve ot yemekleri de bu mutfağın parçasıdır. Hafif bir öğle yemeği, akşamki gün batımı öncesinde uzun bir öğleden sonraya yer bırakır.

Günü Şeytan Sofrası'nda bitirin. GoTürkiye'ye göre burası Çamlık Orman Kampı'nın üzerinde yükselen eski bir lav konisidir; düz tepesi yörenin alçak, yuvarlak yer sofrasını andırdığı için bu adı almıştır. Demir kafesle korunan bir kaya izine halk 'şeytanın ayak izi' der. Tepeden Ayvalık adalarına ve çam ormanlı koylara geniş bir manzara açılır; gün batımında adaların silueti belirginleşir. Öğleden sonrayı kıyıda serbest geçirip akşamüstü buraya araçla çıkabilirsiniz.

İkinci gün köprüden Cunda'ya, yani Alibey Adası'na geçin. GoTürkiye'ye göre Cunda, Türkiye'nin köprüyle anakaraya bağlanan ilk adasıdır; köprü 1964'te yapılmıştır. Adadaki ilk durak, Namık Kemal Mahallesi'ndeki Cunda Rahmi M. Koç Müzesi'dir. Müze, sarımsak taşından yapılmış bir kilisenin müzeye dönüştürülmesiyle oluşturulmuştur; GoTürkiye bu yapıyı Taksiyarhis Kilise Müzesi diye anar. Dün gezdiğiniz merkezdeki Taksiyarhis Anıt Müzesi'nden ayrı bir yapıdır. Aynı kuruluşun adada Sevim ve Necdet Kent Kitaplığı da bulunur.

Müzeden sonra adanın Arnavut kaldırımlı sokaklarında dolaşın. GoTürkiye, begonvilli taş evleri ve kıyıdaki Taş Kahve'yi Cunda'nın simgeleri arasında sayar. Ada, Ayvalık Adaları Tabiat Parkı'nın bir parçasıdır. Cumartesi günü adada pazar kurulur; ancak bu rota pazar gününe bağlı değildir, dilediğiniz gün uygulayabilirsiniz.

Sokaklardan yokuş yukarı çıkarak Aşıklar Tepesi'ne ulaşın. GoTürkiye'ye göre tepede tarihî bir yel değirmeni bulunur. Buradan adanın çatılarına, limana ve karşıdaki Ayvalık'a bakan bir manzara açılır; sabah gezdiğiniz müzeyi ve köprüyü yukarıdan seçebilirsiniz.

Öğle için kıyıya inin. GoTürkiye, Cunda'yı papalina, zeytinyağlı ot yemekleri ve sakızlı lezzetlerle anar. Kıyıdaki lokantalarda deniz ürünleri ile zeytinyağlıları bir arada bulabilirsiniz. Öğleden sonrayı kıyıda serbest geçirip dönüşe geçebilirsiniz.