Tiflis'te 3 gün: Eski Tiflis, Rustaveli ve Mtskheta

Nehrin sol yakasındaki Rike Parkı, eski şehrin tam karşısında modern Tiflis'in yüzü. Dev bir piyano, taşları bir metre boyunda büyük bir satranç tahtası ve 25 kapılı, on metrelik metal bir meşe ağacı arasında dolaşırken karşı yakada eski evlerin, kubbelerin ve tepedeki kalenin oluşturduğu manzarayı görürsünüz. Narikala'ya çıkan teleferik de buradan kalkar; günü başlatmak için doğal bir nokta.

Kısa teleferik yolculuğu nehri, eski şehri ve hamam kubbelerini kuşbakışı gösterir. Sololaki sırtından şehre bakan Narikala, Tiflis'in tarih kayıtlarında ilk kez 4. yüzyılın sonunda anılır; surları ve burçlarıyla bugün şehrin simgelerinden biri. Kaleden kısa bir yürüyüşle, bir elinde misafirperverliği simgeleyen şarap kâsesi, diğerinde savunmayı simgeleyen kılıç tutan Kartlis Deda heykeline varırsınız; Gürcü misafirperverliğini anlatmanın en kısa yolu bu iki el. Açık havada manzara Kafkas Dağları'na kadar uzanır.

Kaleden yokuş aşağı inince, yerin altından yükselen kubbeleriyle Abanotubani'ye varırsınız: "abano" hamam, "ubani" semt demek. Belediyenin aktardığı efsaneye göre şehrin adı "tbili", yani sıcak sözcüğünden gelir ve hikâye tam bu hamamlar semtinde geçer. Hamamlar kendiliğinden sıcak çıkan kükürtlü suyla beslenir; Orta Çağ'da burada 60'tan fazla hamam varken bugün bir düzineden azı çalışır. Mavi mozaik cephesiyle Chreli Abano en tanınanı. Öğle yemeğinden sonra özel bir odada bir saatlik hamam seansı, yürüyüş gününün en iyi molası olabilir.

Eski Tiflis'in sokak adları burada yapılan zanaatları hâlâ taşır: Gümüş Sokağı, Demir Sırası, Ekmek Meydanı, Şarap Yokuşu. Kala semtinde Gürcü ve Ermeni kiliseleri, camiler ve bir Katolik kilisesi yan yana durur; şehrin yüzyıllardır farklı inançları bir arada barındırdığının en açık işareti. Bar ve restoranlarıyla bilinen Shardeni Sokağı, adını Tiflis'i Avrupa'ya tanıtan Fransız gezgin Jean Chardin'den alır. Shavteli Sokağı'ndaki eğri büğrü Gabriadze saat kulesi, yakınındaki kukla tiyatrosuyla birlikte eski şehrin en sevilen köşelerinden.

Günü, eski ve yeni Tiflis'in karşıtlığını en iyi gösteren noktada kapatın. Erekle II Sokağı'nı Rike Parkı'na bağlayan cam ve çelik yaya köprüsü, gece binlerce lambayla ışıklanır; nehrin üzerinde dururken bir yanda kubbeler ve kale, öbür yanda modern yapılar görünür. Köprüden sonra akşam yemeği için eski şehre geri yürüyün.

Avlabari tepesinde yükselen Sameba, dünyanın en büyük Ortodoks katedrallerinden biri. İnşaatı 1990'ların ortasında başlayıp 2000'lerin başında tamamlanan katedral, bağımsızlık sonrası Gürcistan'ın modern bir ulusal simgesi. Avlusundan ve merdivenlerinden şehre geniş bir bakış açılır; sabah erken saatte, ayin sesleri arasında sakin bir ziyaret için doğru zaman.

Rustaveli Caddesi'ndeki Simon Janashia Gürcistan Müzesi, ülkenin arkeoloji ve kültür tarihini tek çatı altında anlatır; resmî turizm kurumu, Gürcü kültürüne ilgi duyan herkese güçlü biçimde önerir. İki saat ayırın: binlerce yıllık buluntular, şehirde iki gün boyunca gördüğünüz kiliselerin, kalelerin ve zanaatların arkasındaki uzun hikâyeyi bir araya getirir.

Müzeden çıkınca şehrin ana caddesi boyunca yürüyün. Parlamento binası, Opera, Ulusal Galeri, Rustaveli Tiyatrosu ve Kashveti Kilisesi aynı aks üzerinde sıralanır; aralarındaki ağaçlı meydanlar, kafeler ve mağazalar 19. ve 20. yüzyıl Tiflis'inin kent dokusunu bir yürüyüşte gösterir. Öğle yemeğini cadde çevresinde yiyin.

Saarbrücken Meydanı ile 9 Nisan Bahçesi arasındaki köprünün üzerinde ve çevresinde kurulan bu açık hava pazarı, şehrin hafızasına bir pencere. Antikalar, Sovyet dönemi objeleri, madalyalar, eski kitaplar ve plakların yanında el sanatları, seramik ve keçe işleri bulunur; ressamlar bölümünde yerel sanatçıların resimleri sergilenir. Pazarlık edin, ama acele etmeyin: tezgâhların arasında dolaşmak alışveriş kadar keyifli.

Galaktioni Köprüsü'nden nehrin karşısına geçip Tiflis'in genç ve yaratıcı yüzüne uğrayın. Eski bir Sovyet dikiş fabrikasından dönüştürülen Fabrika, kafe ve barları, sanatçı atölyeleri, dükkânları ve geniş açık avlusuyla akşamüstü en canlı hâline gelir. Ardından yakındaki Ağmaşenebeli Caddesi'nde, restore edilmiş cepheler boyunca yürüyüp akşam yemeği için bir yer seçin.

Mtskheta'nın doğusundaki kayalık tepede duran Jvari, Gürcü kilise mimarisine örnek olmuş haç-kubbeli bir yapı. Geleneğe göre Azize Nino burada ahşap haçını dikmiştir; bugünkü manastır 6. yüzyılın sonu ile 7. yüzyılın başında inşa edildi. Tepeden iki nehrin birleştiği yere ve aşağıdaki eski başkente bakış, Mtskheta'yı neden Gürcistan'ın kalbi saydıklarını anlatır.

"Şehir-müze" ve "Küçük Kudüs" diye anılan Mtskheta, eski bir krallığın başkentiydi ve Hristiyanlık burada devlet dini oldu. Kasabanın merkezindeki Svetitskhoveli Katedrali 11. yüzyılın başında inşa edildi; İsa'nın kaftanını barındırdığı kabul edilen kutsal emanet nedeniyle Ortodoks dünyasının önemli merkezlerinden biri. Katedrale çıkan yol boyunca zanaatkârların ve şarap satıcılarının tezgâhları sıralanır; öğle yemeğini kasabada yiyin.

Tiflis'e döndüğünüzde son durak şehrin en yüksek noktası. Füniküler, kısa bir yolculukla sizi ormanla çevrili Mtatsminda Parkı'na çıkarır; resmî turizm kurumu buradaki manzarayı şehrin en etkileyici bakışlarından biri olarak anar. Gün batımında aşağıda üç günde dolaştığınız her şey bir arada görünür: kale, hamam kubbeleri, nehir, Sameba ve Rustaveli'nin ışıkları. Parkta restoran ve kafeler var; gezinin son akşam yemeğini burada şehre bakarak yiyebilirsiniz.