Bodrum'da 3 gün: kale, antik Halikarnas ve koylar

Bodrum'un iki koyu arasındaki kayalık, antik çağda bir adacıktı; Saint Jean Şövalyeleri 15. yüzyıl başında kalelerini buraya kurdu ve inşaatta yakındaki Mozole'nin taşlarını da kullandı. Fransız, İtalyan, Alman ve İngiliz kuleleri, şövalyelerin geldiği ülkelerin izini taşır. Bugün surların içi, Ege'nin en önemli batık koleksiyonlarından birine ev sahipliği yapıyor: Geç Tunç Çağı'nda batan Uluburun gemisinin yükü, su altı arkeolojisinin dönüm noktası sayılır. Avlulardan liman ve marina görünür; kulelere çıkan merdivenlerde acele etmeden yürümek, kalenin mimarisini adım adım okumanızı sağlar.

Kale kapısından çıkınca beyaz badanalı evlerin arasındaki çarşı sokaklarına girersiniz. Limanda tirhandiller ve gületler sıralanır, kıyı boyunca kahveler ve balıkçılar yan yana durur. Sabah kalede geçen yoğun saatlerden sonra burası günün nefes aldığı yer: dar sokaklarda dolaşın, limanın iki yakasını yürüyün, öğle yemeğini merkezdeki lokantalardan birinde yiyin. Akşam tekne gezisine çıkmayı düşünüyorsanız seçenekleri de burada, limanda görürsünüz.

Karya satrapı Mausollos için yapılan anıt mezar, antik dünyanın Yedi Harikası'ndan biri sayılırdı ve adı bugün dillerde 'mozole' sözcüğü olarak yaşıyor. Ayakta kalan pek az şey var: depremler ve yüzyıllar boyunca taşınan bloklar, binanın büyük kısmını yok etti; taşların bir bölümü şövalyelerin kalesine kullanıldı. Yine de temellerin ve dağınık mimari parçaların arasında dolaşırken yapının ölçeğini hayal etmek zor değil. Sabah kalede gördüğünüz taşların bir kısmının buradan gittiğini bilmek, iki durağı birbirine bağlar.

Antik Halikarnas'ın kuzeyinde, kentin mezarlığı olarak kullanılan Göktepe'nin güney yamacına yaslanan tiyatro, şehre geniş bir açıyla bakan bir manzara noktası. Oturma sıralarından aşağıda Bodrum'un iki koyu, kale ve marina, uzakta ise İstanköy adası ile Datça Yarımadası'na uzanan deniz görünür. Basamaklara oturup bir süre durmak, sabahtan beri gezdiğiniz kenti yukarıdan bir bütün olarak görmeyi sağlar.

Tiyatrodan merkeze döndüğünüzde ışık yumuşamaya başlar. Kalenin silueti limanın üzerinde kararırken kordonda yürüyün; akşam yemeğini merkezin ara sokaklarındaki ocakbaşı ya da meyhane tarzı lokantalardan birinde yiyebilirsiniz. Bodrum'un gece hayatı da bu bölgede yoğunlaşır; sakin bir akşam isteyenler liman kahvelerinde kalabilir.

Türk sanat müziğinin büyük ismi Zeki Müren, hayatının son on altı yılını Kumbahçe'deki bu iki katlı evde geçirdi. Alt kat, sanatçının yaşadığı günlerdeki gibi düzenlenmiş; üst katta sahne kostümleri, fotoğraflar ve kişisel eşyaları sergileniyor. Pırıltılı kostümlerle evin sade bahçesi arasındaki fark, sahne kişiliğiyle Bodrum'daki gündelik hayatı arasındaki farkı da anlatıyor. Kısa ama duygusal bir ziyaret; yerli ziyaretçiler için Bodrum'da çok sevilen bir durak.

Bodrum'un batısındaki Bitez, sakin suyu ve kıyı boyunca uzanan yürüyüş yoluyla ailelerin sevdiği bir koy. Hemen ötesindeki Ortakent, yarımadanın mandalina bahçeleriyle bilinen yerleşimi; menşe adıyla tescilli Bodrum mandalinasının üretici birliği de burada. Sabah denize girin ya da kıyıda yürüyün, öğle yemeğini Bitez'de yiyin. Merkezin kalabalığından sonra burası yarımadanın daha yavaş, daha yerel yüzünü gösterir.

Gümüşlük'ün yakınında, Peksimet Dağı'nın öbür yamacındaki Karaköy, 16. yüzyılda korsanlardan saklanmak için kıyıdan içeride, körfeze hâkim bir tepeye kurulmuş. Evlerin duvarları çamur ve samanla sıvanarak çevreyle aynı renge bürünmüş; uzaktan bakınca köyü seçmek zor. Bir dönem terk edilen köyde restore edilen evlerle hayat yeniden başlamış. Taş sokaklarda yürürken aşağıda Gümüşlük körfezi ve adalar görünür.

Yarımadanın batı ucundaki Gümüşlük, kıyıya dizilmiş masaları ve karşıdaki Tavşan Adası'yla Bodrum'da gün batımı için çok sevilen bir yer. Antik Myndos kentinin bulunduğu bu küçük yerleşim, merkeze göre çok daha sakin. Güneş adaların arkasına inerken kıyı boyunca yürüyün; akşam yemeğini burada yiyip geç saatte merkeze dönün.

Bodrum'u anlamanın yarısı denizden bakmaktır. Limandan kalkan günlük tekneler yarımadanın kıyılarını dolaşır, yüzmek için berrak koylarda durur. Denizin altını merak edenler için kıyı boyunca resifler, mağaralar ve kasıtlı olarak batırılmış gemilerle dalış noktaları da var. Tekneye binmek istemezseniz yarımadanın mavi bayraklı plajlarından birinde günü geçirmek de aynı dinginliği verir.

Kumbahçe, kalenin doğusundaki koy boyunca uzanan, merkezle iç içe ama biraz daha sakin bir mahalle. Denize bakan bir masada balık ya da deniz ürünleriyle Bodrum'a veda edebilirsiniz. Yemekten sonra kıyı boyunca kaleye doğru yürümek, üç günlük rotayı başladığı yerde kapatır.