Çeşme ve Alaçatı'da 2 gün: kale, taş sokaklar ve Ilıca

Programa yarımadanın simgesiyle başlayın. Çeşme Kalesi, Batı Anadolu'da ayakta kalabilmiş önemli kalelerden biridir: 15. yüzyılda Cenevizli tüccarlar Çeşme ile karşıdaki Sakız Adası arasındaki ticaretin güvenliği için yaptırdı, II. Bayezid döneminde 1508'de eklenen yapılar ve onarımlarla Osmanlı kalesine dönüştürüldü. Dikdörtgen planlı kale kayalık bir yamaca oturur; üç yanı hendekle çevrili, batısı denize açıktır ve 19. yüzyıla kadar kullanıldı. İçindeki müze 1965'te Topkapı Sarayı'ndan getirilen silahlarla bir silah müzesi olarak açıldı, 1984'teki düzenlemeden beri arkeoloji müzesidir. Salonlarda Bağlararası Tunç Çağı yerleşiminden ve yakındaki antik Erythrai kentinden buluntular, 1770 Osmanlı-Rus deniz savaşının canlandırması ve denizden çıkarılmış amforalar sergilenir. Surların üzerinden limana ve kasabanın çatılarına bakmak için de zaman ayırın.

Kaleden çıkınca hemen önündeki meydanda kısa bir mola verin. Belediyenin anlatımına göre kalenin altı kulesi vardır ve kale üç yanından hendekle çevrilidir; meydandan bakınca bu savunma düzeni daha iyi anlaşılır. Kale önünde, Osmanlı donanmasının kaptan-ı deryalarından Cezayirli Hasan Paşa'nın yanında aslanıyla gösterildiği heykel durur. Yaz aylarında Çeşme Festivali ve Uluslararası Çeşme Müzik Yarışması'nın kalede düzenlenmesi, bu meydanı kasabanın kültür hayatının da merkezi yapar. Liman yönüne doğru yürürken balıkçı teknelerini ve marinayı görürsünüz; kasaba ölçeğinin küçük olması burada her şeyi birkaç dakikalık yürüyüşle birbirine bağlar.

Kalenin hemen yakınındaki kervansaray, Çeşme'nin bir liman ve ticaret kasabası olarak geçmişini gösterir. Belediyeye göre yapı 1528'de, Kanuni Sultan Süleyman döneminde inşa edildi ve tarih boyunca özellikle yabancı tüccarların konaklaması için kullanıldı. Kesme taştan cephesi ve kemerli girişi, kale ile aynı dönemin mimari dilini taşır. Bugün yapı konaklama tesisi olarak hizmet verdiği için iç kısmını gezmek her zaman mümkün olmayabilir; dışarıdan bakarak kervanların ve gemilerin buluştuğu eski Çeşme'yi hayal etmek yine de kolaydır. Kale, kervansaray ve liman arasındaki bu küçük üçgen, kasabanın tarihî çekirdeğini oluşturur.

Kervansaraydan birkaç dakikalık yürüyüşle Aya Haralambos Kilisesi'ne ulaşırsınız. Yapı 1832'de Rum Ortodoks ibadethanesi olarak inşa edildi; Çeşme Belediyesi 2012'de restore ederek kültür merkezi olarak açtı. Bugün konserlere, sergilere ve söyleşilere ev sahipliği yapar; freskleri de ziyaretçilerin ilgisini çeker. Kilisenin kasabanın merkezinde oluşu, Çeşme'nin 19. yüzyıldaki çok kültürlü yapısını hatırlatır. Sergi ya da etkinlik varsa içeride biraz zaman geçirin; yoksa dış cephenin taş işçiliği ve çan kulesi bile kısa bir duraklamaya değer.

Öğle yemeğinden sonra günün ikinci yarısını denize ayırın. Boyalık, Çeşme merkezine yakın, yaklaşık 5 kilometre uzunluğunda bir koydur ve kasabanın en kolay ulaşılan plaj seçeneklerindendir. Belediyeye göre Çeşme'nin kıyı şeridi toplam 29 kilometredir; yarımadanın batı ucundaki bu kıyılarda öğleden sonraları esen rüzgâr, sıcağı hafifletir. Koyda halk plajı bölümleri ile işletmelerin kıyıları yan yana bulunur. Akşamüstü merkeze dönüp limanda gün batımını izlemek, ardından akşam yemeği için Çeşme merkez ya da Şifne yönüne geçmek günün doğal kapanışıdır.

İkinci gün Çeşme merkezinden yaklaşık 3 kilometre uzaktaki Alaçatı'ya geçin. Taş evleri, renkli pencere kanatları ve begonvillerle çevrili dar sokakları sabah saatlerinde, kalabalık başlamadan dolaşmak daha keyiflidir. Alaçatı'nın kimliğinde otlar önemli bir yer tutar: belediyeye göre girişte kurulan köy pazarında radika, ısırgan, kuzukulağı, şevketi bostan ve deniz börülcesi gibi otlar, yerel sebze ve meyve, yumurta, ekmek ve taze balık satılır. Pazar yalnız cumartesi kurulur; programınız cumartesiye denk gelirse sokak yürüyüşüne pazardan başlayabilirsiniz, değilse rota aynen geçerlidir. İlkbaharda düzenlenen Alaçatı Ot Festivali de bu geleneği kutlar. Sokak aralarında kahve molası verip butik dükkânlara göz atarak öğleye kadar yavaş bir tempo tutturun.

Öğle yemeğinden sonra dolmuşla Ilıca'ya geçin. Belediyeye göre Ilıca plajı 2 kilometreye yakın uzunlukta, geniş ve beyaz kumlu bir plajdır; denizin içinden çıkan termal sular plajı besler ve suyu çevredeki koylara göre daha ılık hissettirir. Kıyıdan denize doğru yaklaşık 100 metrelik şeritte derinlik insan boyunu geçmez; bu yüzden çocuklu aileler ve uzun uzun suda kalmak isteyenler için rahat bir seçenektir. Akşamüstü ışığında kıyı boyunca yürümek de günün güzel anlarındandır. Akşam yemeği için Alaçatı'ya dönebilir ya da Çeşme merkezde günü tamamlayabilirsiniz.